Het opkopersregister: wat moet je als verkopend bedrijf aanleveren?

Het opkopersregister komt voort uit artikel 437 van het Wetboek van Strafrecht, verder uitgewerkt in het Uitvoeringsbesluit bij dat artikel en in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van vrijwel elke Nederlandse gemeente. De kern: wie beroepsmatig gebruikte of ongeregelde goederen opkoopt, moet daarvan een doorlopende aantekening houden. Sinds enkele jaren gebeurt dat in veel gemeenten via het Digitaal Opkopersregister (DOR), dat wordt gekoppeld aan een landelijk systeem waarin gestolen goederen worden geregistreerd. Zodra een handelaar iets registreert dat als gestolen bekend staat, gaat er een melding uit.

Doel van het hele systeem is helderder dan de juridische verpakking suggereert: heling en witwas tegengaan. Katalysatoren en, in mindere mate, roetfilters zijn een geliefd doelwit voor georganiseerde diefstal, mede omdat de edelmetalen erin een aantrekkelijke restwaarde vertegenwoordigen. Voor de bredere juridische context rond wat er verder van bedrijven wordt gevraagd bij het aanbieden van dit soort materiaal, kun je terecht in ons artikel over wetgeving rondom afgedankte katalysatoren.

Ook al is dit artikel gericht op bedrijven, het is goed om het onderscheid te weten. Van een particulier vraagt een opkoper minstens een geldig identiteitsbewijs (paspoort, identiteitskaart of rijbewijs) en registreert daarmee naam, geboortedatum en adres. Iemand onder de achttien jaar mag sowieso geen goederen aanbieden; die worden niet aangenomen. Voor bedrijven ligt de lijst iets langer.

Kom je namens een bedrijf, dan wordt in het register zowel de aanbiedende persoon als de rechtspersoon vastgelegd. In de praktijk komt het neer op deze gegevens:

• Een geldig identiteitsbewijs van de persoon die fysiek aanlevert (chauffeur, medewerker, eigenaar).
• Bedrijfsnaam en het KvK-inschrijvingsnummer.
• Vestigings- of postadres van het bedrijf.
• Contactgegevens (telefoonnummer, e-mail).
• Een beschrijving van de aangeboden goederen: aantal, type en, waar mogelijk, onderscheidende kenmerken zoals merkstempels, serienummers of OEM-codes.
• Een indicatie van de herkomst van de partij, bijvoorbeeld dat de katalysatoren afkomstig zijn uit een autodemontage-stroom of uit onderhoud aan een eigen wagenpark.

Voor autodemontagebedrijven speelt daarnaast nog de ARN-registratie op de achtergrond mee: de voertuigen waaruit onderdelen worden gedemonteerd zijn immers al eerder in het systeem voor autorecycling gemeld. Die keten maakt het aanleveren van uitgebouwde katalysatoren juridisch een stuk eenvoudiger, omdat de herkomst al goed gedocumenteerd is.

De ingevoerde gegevens blijven bij de inkopende partij en zijn tegelijk toegankelijk voor de politie in het kader van heling-onderzoeken. In principe zie je er zelf niets van terug, tenzij er iets aan de hand is met de partij die je hebt aangeboden. Ook geldt er een wettelijke bewaartermijn voor zowel het aangeboden goed als de bijbehorende gegevens. Die termijn ligt vast in de landelijke regelgeving en zorgt ervoor dat bij een verdenking teruggegaan kan worden in de keten.

In de praktijk merk je van dit alles vooral iets bij het eerste bezoek: dan wordt je bedrijf voor het eerst in het systeem gezet. Daarna gaat het bij vervolginleveringen sneller, omdat je gegevens al bekend zijn en alleen de nieuwe partij nog moet worden vastgelegd. Meer over hoe die praktische inleverstroom eruitziet en wat je kunt verwachten op locatie, lees je op onze hubpagina over roetfilter recycling.

Voor bedrijven die structureel katalysatoren of roetfilters aanbieden, is er veel te winnen door de administratie aan jouw kant op orde te hebben. Een paar dingen die het proces per inlevering vrijwel altijd versnellen:

• Zorg dat de medewerker die aanlevert altijd een geldig identiteitsbewijs bij zich heeft.
• Houd de bedrijfsgegevens en het KvK-nummer paraat, bij voorkeur digitaal op een mobiel of in een standaardmail.
• Werk met een vaste contactpersoon vanuit jouw bedrijf, zodat de inkopende partij makkelijker doorloopt bij twijfel of aanvullende vragen.
• Documenteer de herkomst van de partij intern: uit welke voertuigen, van welke locatie, in welke periode verzameld. Dat scheelt niet alleen bij het opkopersregister, maar ook bij interne verantwoording.

Voor grotere volumes wordt dit al gauw een gestandaardiseerd stukje bedrijfsroutine. Voor de dagelijkse inrichting van de inleverkant zelf, van beoordeling tot afhandeling, kun je terecht op onze pagina over ons inleverpunt.

Weigert een opkoper je materiaal aan te nemen omdat je niet aan de administratieve eisen voldoet, dan is dat geen willekeur maar een wettelijke plicht aan hun kant. Een handelaar die zonder de vereiste registratie toch inkoopt, riskeert boetes, intrekking van vergunningen en in ernstige gevallen strafrechtelijke vervolging. Voor jou als verkoper is de meest voorkomende consequentie dat je onverrichter zake terug moet, met alle logistieke gedoe dat daarbij hoort.

Nog vervelender wordt het als je systematisch materiaal aanbiedt zonder duidelijke herkomst. Ook jij loopt dan risico’s: aansprakelijkheid voor de keten, reputatieschade en, bij structurele problemen, aandacht van toezichthouders. Kortom, de vijf minuten die het kost om je administratie op orde te hebben, verdienen zich elke keer weer terug.